Перш чым пачаць свой аповед пра Ераста Андрэевіча Іванова, зраблю адступленне, каб паўтарыць казанае­-­­пераказанае за 72 пасляваенныя гады — якія ж мы шчаслівыя, што жывем пад мірным небам, і як, маючы гэтае шчасце, зачастую яго неда­ацэньваем.

Ераст Андрэевіч — адзін з тых, на чый лёс выпала ваеннае ліхалецце. І ў яго гэтага ліха было болей, чым у дастатку. Ён не быў у партызанскім атрадзе, не станавіўся пад кулямётныя чэргі на полі бою, але штораніцы, ад першага дня вайны і да апошняга, да знямогі знясілены ад голаду і холаду, заступаў на працоўнае месца ленінградскага ваеннага завода, каб савецкая армія не мела недахопу ў зброі. Спачатку стаяў на зборцы аўтаматаў Калашнікава, наждачкай адшліфоўваў асобныя яго часткі — у дзень па паўтары тысячы адзінак. Ад таго што вытворчасць была шкоднай, захварэў на туберкулёз лёгкіх. Пасля працаваў на зборцы «Кацюш». Адзін з тых, каму ўдалося перажыць блакаду горада на Няве, у якім малады чалавек апынуўся за тры месяцы да пачатку вайны, каб працягнуць адукацыю пасля сямі класаў мясцовай школы.

— Дагэтуль не разумею, як змог вытрымаць той страшэнны голад, — аціраючы ад слёз вочы, згадвае ветэран. — Мой аднавясковец не адолеў. Апух ад голаду і памёр. Ежу давалі адзін раз на дзень. У абед. Амаль заўсёды адно і тое ж. На першае — крышачку расольніку: вада з кіслымі агуркамі, без бульбы. На другое — маленькі біточак з бульбяных ачысткаў…

Пасля перамогі над ворагам усімі праўдамі і няпраўдамі майму суразмоўцу ўдалося вярнуцца дамоў, у Лекерту. Стасункаў з роднымі на працягу ваенных год малады чалавек не меў і вельмі ўзрадаваўся, калі дазнаўся, што яны жывыя. Расказваючы пра сям’ю, у якой нарадзіўся, Ераст Андрэевіч з вялікай пашанай згадвае бацьку. За мужнасць, кемлівасць і адвагу ён двойчы быў удастоены Крыжа ў 1-ю сусветную вайну. Жывучы у згодзе з верай, лячыў пропаведзямі ад фізічных і маральных нядугаў іншых людзей. Пайшоў з жыцця пачынальнік роду ва ўзросце 108 гадоў.

Пасля вайны Ераст Андрэевіч стаў працаваць вадзіцелем, ажаніўся.

Хату сам змайстраваў, і ў хаце ўсё без выключэння, на двары таксама. На тое, што ветэрану перадалася баць­кава цяга да выяўленчай творчасці, указвае арыгінальнае вонкавае ўпрыгожанне дваровых пабудоў.

Сярод беларусаў шмат людзей, прыцягальных сваёй сціпласцю. Ераст Андрэевіч адзін з іх. Расказваць пра сябе яму ніякавата. Але як загараюцца дзедавы вочы, калі мы пытаемся пра дзяцей, якіх пяцёра і якія ні на дзень не пакідаюць бацькоў сваёй увагай, хоць жывуць не побач. Пра дасягненні ўнукаў і праўнукаў — адна з іх як адораная студэнтка ўдастоена ўзнагароды Прэзідэнта Беларусі.

У размове з чалавекам, на жыццё­вым шляху якога былі і скруха ваенных гадоў, і нялёгкія, але шчаслівыя гады аднаўлення, мы не змаглі абыйсці тэму сэнсу жыцця.

— Сэнс — у працы, — упэўнена адказаў ветэран. — Стваральнай працы на карысць сваёй сям’і, населенага пункта, дзе жывеш, сваёй краіны. Нездарма ж кажуць — праца ўпрыгож­вае чалавека. Яна прыносіць задавальненне, акрыляе на будучы дзень, вядзе да ажыццяўлення задуманага, мары.

Алена КАРПЕНКА. Фота Юрыя ЮРКЕВІЧА.